Katechezy o liturgii Mszy Świętej

  1. Postawy podczas Mszy świętej (10 I 16r)

Jak wiemy, człowiek jest istotą cielesno-duchową, czego konsekwencją jest, że to, co dzieje się w sferze cielesnej, wpływa na stan ducha (i oczywiście na odwrót). Chcemy przeżywać Mszę św. w sposób „duchowy”, ale dla tego przeżywania istotne znaczenie ma również postawa naszego ciała; powinna ona wyrażać naszą postawę duchową i wspomagać ją.

W czasie Eucharystii przybieramy 3 główne postawy:

  1. a) Postawa klęcząca. Jest ona naturalna dla niemal wszystkich religii: w obliczu Boga człowiek czuje się mały i dlatego pada przed Nim na kolana. Klęcząc, człowiek wyraża hołd dla wielkości Boga i adoruje Go. Jest to więc zwykła postawa modlitewna, bo przecież każda modlitwa jest jakąś formą adoracji Boga. Postawa klęcząca to również postawa pokutna, postawa uznania swej grzeszności i niegodności przed Bogiem. Toteż zrozumiałe jest, iż właśnie klęcząc, wypowiadamy przed Komunią słowa setnika z Kafarnaum: „Panie, nie jestem godzien…” Klęczymy również w kulminacyjnym momencie Eucharystii, tzn. podczas modlitwy epikletycznej i przeistoczenia. W niektórych kościołach również Komunię św. przyjmuje się w postawie klęczącej. Dość powszechny jest też w Polsce zwyczaj (choć nieuregulowany przepisem), że wierni w tej postawie dziękują Bogu po przyjęciu Ciała Pańskiego.

Przy tej okazji warto zastanowić się, czy postawa, jaką przybieramy w powyższych momentach, wyraża rzeczywiście nasze uniżenie się przed Bogiem i oddanie Mu czci. Czy wyraża je np. postawa, jaką przybiera niemała część młodzieży, zwłaszcza męskiej, a jaką można by nazwać raczej przykucnięciem niż uklęknięciem? Można też mieć zastrzeżenia i do innej postawy, choć nie tak już nonszalanckiej, która z kolei jest w zwyczaju wielu starszych mężczyzn, a jest nią przyklęknięcie na jedno kolano. Był to gest stosowany w czasach feudalnych przez wasala wobec suwerena – niewątpliwie wyraża on jakieś uniżenie, ale w czasie Mszy św. nie wydaje się właściwy.

  1. b) Postawa siedząca wyraża wewnętrzne odprężenie i skupienie; w tej postawie człowiek słucha i rozmyśla. Jest to więc pozycja ciała zrozumiała w czasie liturgii słowa, kiedy to wierni słuchają, co Bóg do nich mówi w swoim słowie; wyjątkiem jest Ewangelia, kiedy to stoimy. Poza tym siedzimy podczas przygotowania darów, jeśli są one przynoszone przez ministrantów z prezbiterium lub jego pobliża; jeśli natomiast wierni przynoszą je w procesji z wnętrza kościoła, postawą właściwą jest stojąca. Można również siedzieć w czasie rozdzielania Komunii świętej i podczas milczenia lub śpiewu po niej.
  2. c) Poza wymienionymi momentami wierni podczas Eucharystii stoją; jest to więc zasadnicza postawa we Mszy św. Wyraża ona wolność, godność i gotowość. Stoję – to znaczy jestem wolny od przygnębienia, lęku, niepokoju, gotów do działania, do wyruszenia w drogę. To również postawa szacunku, oczekiwania i czujności. Nie zawsze możemy szczerze powiedzieć, że takie rzeczywiście są nasze postawy wewnętrzne, bo przecież przychodzimy na Mszę tacy, jacy jesteśmy, ze świata, który nieraz nas przytłacza, zniewala, odbiera wszelką radość; nie zawsze też czekamy szczerze na przyjście Pana i nie zawsze jesteśmy gotowi wypełniać Jego wolę. Ale przynajmniej ta postawa stojąca ukazuje pewien ideał, do którego należy dążyć i który już zawsze w jakimś stopniu osiągamy poprzez dobre uczestnictwo w Eucharystii – oznacza ona przecież wyzwolenie człowieka z niewoli grzechu i wprowadzenie go do świętej wolności dzieci Bożych, do Bożego pokoju, który trwa niewzruszenie nawet pośród niepokoju i zamętu świata.

Na zakończenie należy jeszcze zauważyć, że te postawy, przyjmowane przez wszystkich w określonych momentach, są wyrazem wspólnoty celebrującej Eucharystię. Dlatego nie jest rzeczą słuszną „wyłamywanie się” z tego porządku, nawet z motywów osobistej pobożności (np. wszyscy stoją, a ja będę klęczał). Eucharystia jest dziełem wspólnym, zbiorowym, a nie indywidualną praktyką modlitewną. Poczucie łączności z innymi, przynależności do nich wyrażamy m.in. właśnie przez podporządkowanie się owemu ustalonemu rozkładowi postaw liturgicznych.

 Kolejne katechezy pod cyferkami

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Żywe Wotum za pontyfikat Papieża Polaka i wizytę w Siedlcach

Menu Title